Wartości najwyższe w doktrynie liberalnej i chrześcijańskiej



Niemal wszyscy liberałowie zgodni są co do jednego, że najważniejszym celem w życiu liberała jest pielęgnowanie wolności, stąd też nazwa tej postawy życiowej (z łac. libera to wolność). Wybitny przedstawiciel liberalizmu, Milton Friedman, potwierdza to stanowisko, pisząc że owa wolność jednostki jest celem "samym w sobie" a zarazem najwyższym dobrem [Kapitalizm i Wolność, s.18). Również "wolność gospodarcza jest celem samym w sobie" [tamże]. Jest ona najważniejsza, bo z niej wypływają wszelkie inne dobra, prawa i zasady. Wolność dla liberała jest nie tylko fundamentem jego życia, ale przede wszystkim przedmiotem jego wiary (tamże, s.27), obiektem kultu, niemal świętością, którą należy chronić za wszelką cenę.

Jak natomiast sprawa wygląda w chrześcijaństwie?
Najważniejszym celem życia chrześcijanina jest dostąpienie zbawienia. Wszystkie przykazania, których jest ponad pół tysiąca, służą pomocą osiągnięciu tego celu. Jak zapytuje Bóg: (Mt 16:26) "Cóż bowiem za korzyść odniesie człowiek, choćby cały świat zyskał, a na swej duszy szkodę poniósł? Albo co da człowiek w zamian za swoją duszę?" Nawet przyjście na świat Boga w ciele człowieka także było temu podyktowane (Jn 3:17) "Albowiem Bóg nie posłał swego Syna na świat po to, aby świat potępił, ale po to, by świat został przez Niego zbawiony."
W odróżnieniu od liberałów, chrześcijanin uważa, że źródłem wszelkiej sprawiedliwości i dobra jest Bóg (Jn 14:6, Mr 10:18, 1 Kor 1:30, Jr 33:16).

Zbawienie w chrześcijaństwie jest swoiście pojętą zapłatą, nagrodą za wierność względem Boga i niegrzeszny stosunek względem innych ludzi - (Rz 6:23) "Albowiem zapłatą za grzech jest śmierć, a łaska przez Boga dana to życie wieczne w Chrystusie Jezusie, Panu naszym." Niezbędnym elementem do zbawienia jest wiara, która objawia się przede wszystkim w czynieniu dobra i przestrzeganiu przykazań oraz trwaniu pomimo upadków. Wypełnienie jej następuje przez miłość. Dlatego też najwyższą wartością w życiu chrześcijanina oraz fundamentalną zasadą powinna być wiara i miłość Boga oraz wynikająca z niej miłość bliźniego.
Na pytanie uczniów, które przykazanie jest najważniejsze, Jezus odpowiedział: (Mr 12:28-34) "Pierwsze jest: Słuchaj, Izraelu, Pan Bóg nasz, Pan jest jeden. Będziesz miłował Pana, Boga swego, całym swoim sercem, całą swoją duszą, całym swoim umysłem i całą swoją mocą." Wiąże się bezwględnie z nim - (Wj 20:3) Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie!". Według Biblii, a więc Boga, tym "cudzym bogiem" są czczone przez różne ludy rozmaite bożki (Kpł 18:21), anioły, posągi, zwierzęta (Wj 32:7-8), ciała niebieskie (Pwt 4:19), obcy ludzie (Dz 10:26), członkowie własnej rodziny (Mt 10:37). Ale nie tylko. Bowiem takim bożkiem może stać się pożądliwość ciała, władzy, pycha i pogarda, obżarstwo i opilstwo, chciwość pieniędzy i związany z nim wyzysk i ucisk (1 Jn 2:16). Warto zwrócić uwagę na formę. Zakaz nie brzemi: "nie będziesz miał innych bogów przede mną", lecz "obok mnie". Taka konstrukcja wyraźnie wskazuje, że Bóg nie dopuszcza innych bożków i ideologii wyznawanych ani "za Nim", ani "przed Nim", ani tuż "pod Nim", a tym bardziej "nad Nim" czy "przed Nim". Chrześcijanin zatem musi dobrze odrózniać osobę Boga chrześcijańskiego od reszty. W chrześcijaństwie jedynym Zbawicielem jest Jezus Chrystus (Dzieje 4:10-12) "I nie ma w żadnym innym zbawienia, gdyż nie dano ludziom pod niebem żadnego innego imienia, w którym moglibyśmy być zbawieni".
W czym się natomiast przejawia miłość do Boga? W przestrzeganiu wskazówek danych przez Niego. Drugie najważniejsze przykazanie wynika z tego pierwszego i brzmi: (Mr 12,31) "Będziesz miłował swego bliźniego jak siebie samego. Nie ma innego przykazania większego od tych". Jak natomiast wyraża się miłość względem bliźniego? W dwojaki sposób. Przede wszystkim chrześcijanin nie powinien pozostawać obojętny na potrzeby, los i krzywdę bliźnich (Mt 25:34-36)"Wtedy odezwie się Król do tych po prawej stronie: Pójdźcie, błogosławieni Ojca mojego, weźcie w posiadanie królestwo, przygotowane wam od założenia świata! Bo byłem głodny, a daliście Mi jeść; byłem spragniony, a daliście Mi pić; byłem przybyszem, a przyjęliście Mnie; byłem nagi, a przyodzialiście Mnie; byłem chory, a odwiedziliście Mnie; byłem w więzieniu, a przyszliście do Mnie". W odróżnieniu od liberalizmu, jest to postawa czynna, a nie tylko stan nieszkodzenia bliźniemu. To nauczanie streszcza się do przykazania (Mt 7:12) "Wszystko więc, co byście chcieli, żeby wam ludzie czynili, i wy im czyńcie! Albowiem na tym polega Prawo i Prorocy. Po drugie, nie powinno się działać na szkodę bliźniego. O tym mówiło stare przymierze pod postacią Dekalogu. W Ewangeliach został on przytoczony ponownie, zostało także wyjaśnione jego rozumienie; (Rz 13:9-10) "albowiem przykazania: Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie pożądaj, i wszystkie inne - streszczają się w tym nakazie: Miłuj bliźniego swego jak siebie samego. Miłość nie wyrządza zła bliźniemu. Przeto miłość jest doskonałym wypełnieniem Prawa".

Podsumowując, dla chrześcijanina najwyższym celem jest zbawienie, a dla liberała pielęgnowanie wolności i bogacenie się. Chrześcijanin związany jest przykazaniami i czynną postawą względem swoich bliźnich niezależnie, czy działa jako osoba prywatna, czy publiczna u szczytu władzy. Liberał natomiast przede wszystkich pielęgnuje swoją wolność a w życiu społecznym dąży do zdobywania bogactwa materialnego. Liberał ograniczony jest tylko nienaruszalnością wolności drugiej osoby. Wszystkie aspekty życia chrześcijanina podlegają pod przykazania; w przypadku liberała - pod imperatyw "nie naruszaj cudzej wolności i nie pozwój naruszać wolności innym". Źródłem wszelkiego dobra dla chrześcijanina jest Bóg, podczas gdy dla liberała tym źródłem jest wolność.
Ta króciutka, stosunkowo pobieżna analiza ukazuje, iż liberalizm definiuje odmiennie najwyższe wartości i cele w życiu.

Poniższy tekst jest częśćią większego opracowania pt " Ministudium nad antynomią liberalizmu i chrześcijaństwa

Źródła:
Kapitalizm i wolność, Milton Friedman przy współpracy Rose D.Friedman, Centrum im. Adama Smitha i Rzeczpospolita, Warszawa 1993
Biblia Tysiąclecia

Data pierwszej publikacji: 29.10.2004